Xác định cửa sổ công nghệ kéo sợi đơn thủy tinh A

Determination of the process window for drawing A‑glass monofilaments

ĐÀO NGUYÊN MINH1, VÀ ĐÀO HỒNG BÁCH1,* Khoa Kỹ thuật Vật liệu, Trường Vật liệu, Đại học Bách khoa Hà Nội, Số 1 Đại Cồ Việt, Hà Nội *Email: bach.daohong@hust.edu.vn

Ngày nhận bài: 03/03/2025, Ngày duyệt đăng: 03/04/2025

Tóm tắt

Sợi thủy tinh A được sản xuất bằng phương pháp kéo sợi liên tục từ thủy tinh kính phẳng đã nấu lại. Nghiên cứu này xây dựng mô hình thí nghiệm bán công nghiệp nhằm xác lập mối quan hệ định lượng giữa đường kính sợi d, nhiệt độ đầu phun T và vận tốc kéo V. Phép thiết kế thí nghiệm mặt đối chiếu (CCD) cho 15 thí nghiệm cung cấp tập dữ liệu để nội suy hàm hồi quy bậc hai. Hàm dự báo đạt độ sai lệch tuyệt đối < 5 % trong dải đường kính (20 – 200) µm. Trên cơ sở đó, “cửa sổ công nghệ” tối ưu được xác định tại (1280 – 1350) °C và (60 – 950) cm.s⁻ ¹, bảo đảm sai số đường kính ± 3 µm. Phân tích SEM/EDS cho thấy tỷ lệ khuyết tật xốp khí giảm còn < 10 %, bề mặt đạt độ nhám trung bình Ra ≈ 0,15 µm. Kết quả chứng minh phương pháp kết hợp thiết kế thí nghiệm và hồi quy bậc hai là công cụ hữu hiệu để tinh chỉnh thông số kéo sợi đơn, đồng thời cung cấp cơ sở dữ liệu cho điều khiển tự động hoá quá trình trong quy mô công nghiệp. Từ khóa: sợi thủy tinh A, kéo sợi liên tục, cửa sổ công nghệ, hồi quy bậc hai, sợi đơn.

Abstract

A‑type glass monofilaments were continuously drawn from remelted soda‑lime flat glass. A pilot‑scale set‑up was designed to quantify the influence of tip temperature T and take‑up speed V on the final filament diameter d. Fifteen experiments arranged according to a central composite design supplied a response surface for second‑order regression. The quadratic model predicts filament diameters within ± 5 % over the (20–200) µm range. The resulting process window (1280 – 1350) °C and (60 – 950) cm.s⁻ ¹ guarantees a diameter tolerance of ± 3 µm. Scanning electron microscopy (SEM) coupled with EDS reveals that gas porosity is suppressed below 10 %, while the average surface roughness is Ra ≈ 0.15 µm. These findings demonstrate that combining experimental design with quadratic regression provides an efficient route to fine‑tune monofilament drawing parameters and establishes a valuable data platform for future closed‑loop control in industrial production. Keywords: A‑glass fiber, continuous drawing, monofilament, process window, quadratic regression.